Historia Instytutu

Początków nauczania historii w Uniwersytecie Jagiellońskim doszukujemy się już w pierwszej połowie XV wieku, a więc w niecałe 100 lat po ufundowaniu „Studium Generale" przez króla, Kazimierza Wielkiego, i w kilkanaście lat po odnowieniu Akademii Krakowskiej przez Władysława Jagiełłę, zgodnie z wolą zmarłej królowej św. Jadwigi. To właśnie wówczas Jan Dąbrówka wprowadził historię do programu nauczania na Wydziale Artium. Przez kolejne stulecia zainteresowanie historią widoczne było w wykładach wielu wybitnych profesorów Uniwersytetu. W reformie przeprowadzonej przez Hugona Kołłątaja w 1776 roku historia wraz z geografią znalazły się na wydziale, który został nazwany Akademia Nauk Pięknych.

Pierwszą katedrę historii w Uniwersytecie, na Wydziale Filozoficznym utworzyli, na początku XIX stulecia, Austriacy. Ale rozwój organizacyjny i naukowy historii przypadł na lata 60. XIX wieku. Najpierw, w 1860 roku Austriacy utworzyli katedrę, której głównym zadaniem miało być nauczanie historii Austrii. W następnym roku powstało Seminarium Historyczne, a bujny rozwój nauki zaczął się wraz z powołaniem w 1869 roku katedry historii Polski, którą kierował Józef Szujski. To właśnie on, wraz z takimi wybitnymi historykami jak Michał Bobrzyński, Stanisław Smolka, Stanisław Krzyżanowski stworzyli całkowicie nowe, krytyczne ujęcie naszych dziejów narodowych. Dzięki nim oraz ich, nie mniej wybitnym, następcom, zarówno w okresie międzywojennym jak i po II wojnie światowej, poziom nauczania historii w naszym Uniwersytecie należał do najwyższych w Polsce.

Poczynając od roku akademickiego 1945/46 historię wykładano w ramach Wydziału Humanistycznego. W roku 1952 utworzono Wydział Historyczny ale przetrwał on tylko do jesieni następnego roku, kiedy to włączony został do nowoutworzonego Wydziału Filozoficzno-Historycznego. Ten z kolei, w 1992 roku uległ podziałowi na Wydział Historyczny i Wydział Filozoficzny. Pierwszym dziekanem tak powstałego fakultetu historycznego został Maciej Salamon.

24 kwietnia 1970 roku, w ramach reformy organizacyjnej Uniwersytetu Jagiellońskiego, powołano na Wydziale Filozoficzno-Historycznym Instytut Historii. Pierwszym jego dyrektorem został Józef Gierowski, zaś kolejnymi Antoni Podraza, Józef Buszko, Michał Pułaski, Mariusz Markiewicz, Wojciech Rojek, Piotr Franaszek, Stanisław Sroka. W ramach Instytutu tworzono zakłady i pracownie. Integralną częścią Instytutu Historii jest biblioteka, powstała już w 1873 roku.

Instytut Historii jest największą jednostką organizacyjną Wydziału Historycznego i zalicza się do największych instytutów w skali Uniwersytetu Jagiellońskiego.

 

Prof. Piotr Franaszek