Oferta edukacyjna

Oferta Instytutu Historii w zakresie dydaktyki jest nie tylko zróżnicowana, ale podlega ciągłej modyfikacji. Ma to na celu lepsze dopasowanie się do zmieniających się społecznych potrzeb i warunków rynku edukacyjnego, z drugiej natomiast zmierza (zwłaszcza w przypadku studiów niestacjonarnych) do pełniejszego wykorzystania rozbudowanej bazy lokalowej i znacznego potencjału kadry naukowej jakim dysponuje Instytut.

W Instytucie Historii prowadzone są studia stacjonarne I. i II. stopnia w zakresie historii. Mimo dającego się już silnie odczuć w kraju  kryzysu demograficznego ilość studiujących historię na UJ jest wciąż bardzo wysoka. 

Studia I stopnia

Studia oferują studentom dwie „klasyczne" specjalizacje, czyli nauczycielską oraz archiwistyczną. Ukończenie specjalizacji nauczycielskiej na poziomie licencjatu pozwala na nauczanie historii (oraz WOS-u) w szkołach podstawowych.

Studia na specjalizacji archiwalnej przygotowują do konkretnego zawodu. Zajęcia z zakresu współczesnych systemów kancelaryjnych czy dokumentu elektronicznego dają wiedzę i umiejętności przydatne nie tylko w archiwach państwowych, ale także w archiwach zakładowych, w kancelariach firm, instytucji, organizacji. To duży rynek pracy. Gromadzenie i udostępnianie informacji, zapisanych w sposób tradycyjny,czyw postaci elektronicznych baz danych, jest ogromnym  wyzwaniem dla nowoczesnej administracji i szansą na ciekawą pracę. Archiwistyka oferuje też unikalną możliwość odbycia praktyk w niezwykłym świecie archiwów krakowskich. Są tacy, którzy zakochani w staropolskich manuskryptach praktykę odbędą w Oddziale Archiwum Narodowego na Wawelu, inni wybiorą  Archiwum Muzeum Narodowego, czy Archiwum  Uniwersytetu Jagiellońskiego. Są i tacy, którzy praktyki odbywają poza granicami kraju. 

Specjalizacja nauczycielska przygotowuje do tego, by sprostać wyzwaniom kształcenia szkolnego, pozaszkolnego i samokształcenia. Przede wszystkim daje ona uprawnienia zawodowe zgodne z obowiązującymi przepisami MNiSW i MEN. Przygotuje jednak także do prowadzenia działalności popularyzującej wiedzę historyczną i do podejmowania zadań edukacyjnych w firmach prowadzących kursy i szkolenia, w jednostkach samorządowych, w muzealnictwie, w turystyce.

Nabywanie kompetencji związanych z edukacją pozwala stać się ekspertem w dziedzinie:

  • nauczania i popularyzacji historii oraz wiedzy obywatelskiej;
  • kultywowania dziedzictwa (zwłaszcza Krakowa i Małopolski);
  • turystyki kulturowej i historycznej;
  • oświatowej pracy muzeów (m.in. Zamku Królewskiego na Wawelu, Muzeum Narodowego, Muzeum AK, Muzeum Historycznego Miasta Krakowa);
  • organizowania imprez patriotycznych i rekonstrukcji historycznych;
  • interdyscyplinarnych technik prezentacyjnych, e-learningu;
  • podstaw prawoznawstwa, politologii, ekonomii, socjologii (przygotowanie do nauczania WOS).

Organizujemy kształcenie w żywym i aktywnym kontakcie z młodzieżą: urządzanie gier terenowych i questów, patronaty nad klasami z poszerzonym programem historii, młodzieżowe objazdy naukowe śladami dziedzictwa kulturowego Polski i Europy. Specjalizacja nauczycielska daje szansę sprawdzenia się w praktycznym działaniu.

Wychodząc na przeciw potrzebom studentów kilka lat temu na poziomie licencjatu uruchomiona została specjalność antropologia historyczna. Jej program powstał w oparciu o doświadczenia naukowe pracowników Instytutu przy uwzględnieniu nowych wyzwań, przed jakimi stają absolwenci studiów historycznych. Studenci – prócz kanonu kursów, obowiązujących wszystkich studentów historii – zdobywają również wiedzę, umiejętności i kompetencje społeczne przydatne w różnych dziedzinach obecności historii w sferze publicznej. Stąd duży nacisk m.in. na projektowy tryb pracy indywidualnej i zespołowej studentów oraz na różne formy narracji o przeszłości, wychodzące poza dyskurs akademicki. Jednocześnie antropologia historyczna jest to specjalność naukowa, która ma wprowadzać studentów w rozwijające się w Polsce subdyscypliny historyczne: historię społeczno-kulturową, studia nad pamięcią zbiorową, historię mówioną, historię codzienności i prywatności etc. Zajęcia przyjmują raczej perspektywę problemową, nie zawężoną do jednej epoki w dziejach. Program antropologii historycznej odpowiada na coraz powszechniejszy wymóg interdyscyplinarności w humanistyce – stąd wykłady wprowadzające studentów w terminologię i problematykę antropologii kulturowej, socjologii, filozofii czy kulturowych badań literaturoznawczych.

 

Studia II stopnia

Na  studiach  prowadzone są zajęcia ze specjalizacji nauczycielskiej, umożliwiające po ich ukończeniu nauczanie historii (oraz WOS-u) w gimnazjach i liceach. Poza tym studenci mogą wybrać specjalizację edycja tekstów historycznych oraz od roku akademickiego 2012/2013 specjalność antropologia historyczna. Wprowadzenie KRK, oraz zmieniający się rynek kandydatów na studentów powodują, iż studia w Instytucie Historii, poza „klasycznym" trzonem zawierającym kanon nauk historycznych, są modyfikowane zależnie od zmieniających się zainteresowań potencjalnych kandydatów.

XXI wiek a wraz z nim dynamiczny rozwój systemów informatycznych spowodował głęboką ewolucję systemu obiegu informacji. Aby studenci historii mogli kompetentnie uczestniczyć w tym procesie w roku akademickim 2015/2016 w Instytucie Historii UJ uruchomiona zostanie na studiach II stopnia nowa specjalizacja: zarządzanie dokumentacją - archiwistyka. Szeroki blok programowy zajęć przygotuje absolwenta do pracy w dowolnej jednostce samorządu terytorialnego jak i we wszelkich instytucjach, stowarzyszeniach, fundacjach oraz przedsiębiorstwach na stanowisku zarządzania i koordynacji obiegu dokumentacji. Absolwenci tej specjalizacji będą gotowi do podjęcia pracy zarówno w kancelarii klasycznej, wykorzystującej głównie dokumentację papierową, jak i nowoczesnej, działającej w oparciu o elektroniczne zarządzanie dokumentacją (EZD). Szeroki program zajęć teoretycznych zostanie poparty realizacją praktyk zapewniając absolwentowi już na starcie niezbędne doświadczenie. Uszczegółowienie wiedzy z zakresu dziejów administracji XIX-XX wieku, metodyki archiwalnej oraz funkcjonowania archiwów na świecie pozwoli na podjęcie pracy w jednostkach kultury oraz Archiwach Państwowych.

 

Promocja studiów historycznych

Uwzględniając niekorzystne prognozy demograficzne na najbliższe lata, aby przeciwdziałać negatywnym skutkom niżu demograficznego od kilku lat w Instytucie Historii intensyfikowane są działania mające na celu pozyskanie możliwie szerokiej rzeszy potencjalnych kandydatów na studia. Podstawowym źródłem informacji dla kandydatów na studia są wprawdzie strony internetowe (ERK oraz strona Instytutu), jednak ważną metodą dotarcia do kandydatów są też liczne działania popularyzatorskie takie jak Dni Nauki, Noc Naukowców, akcje podejmowane przez studentów Instytutu w czasie juwenaliów itp.  Dużą popularnością cieszą się organizowane od wielu lat zajęcia dla młodzieży licealnej. W ramach promocji informacje o studiach I stopnia w Instytucie Historii oraz organizowanych dniach  otwartych są rozsyłane do blisko 200 szkół na poziomie licealnym w Polsce południowo-wschodniej. Dużą popularnością cieszą się organizowane od wielu lat zajęcia dla młodzieży licealnej. Instytut Historii jest otwarty na wszelkie zgłaszane prośby o przeprowadzenie wykładów gościnnych, lub uczestnictwo w konkursach przedmiotowych. Pracownicy Instytutu Historii biorą również udział w działalności Towarzystwa im. Henryka Jordana.

Równolegle intensywna akcja promocyjna dotycząca studiów II stopnia jest prowadzona wśród młodzieży mniejszych uczelni poza Krakowem w Polsce południowej i wschodniej (m.in. Zamość, Nowy Targ, Sanok, Przemyśl) aby skłonić ją do podjęcia kształcenia na studiach magisterskich w Instytucie Historii UJ.

Promocji  Instytutu, choć z oczywistych względów nie przekładającej się na bezpośrednio na ilość kandydatów, służy także duże zaangażowanie kadry dydaktycznej Instytutu w wykłady na Uniwersytecie Trzeciego Wieku.

Zabiegi o utrzymanie jakości kształcenia

W Instytucie Historii podejmowane są systematyczne wysiłki mające na celu monitorowanie i utrzymanie wysokiej jakości kształcenia. Jest to jedno z głównych zadań zwłaszcza na studiach II stopnia, gdzie masowo napływa młodzież z innych, małych uczelni. Bardzo zróżnicowany poziom jak reprezentują kandydaci na studia magisterskie stawia przed władzami Instytutu trudne wyzwania. Z jednej strony czyni się wysiłki aby przez zajęcia dodatkowe kompensować ewentualne braki, z drugiej konieczne są starania zmierzające do stworzenia warunków studiowania na  wysokim poziomie naukowym  studentom szczególnie uzdolnionym i ambitny. Celowi temu służą zarówno elastyczny charakter i wielościeżkowość przyjętego programu, jak i postawa kadry naukowo-dydaktycznej, która w indywidualnym kontakcie stara się zapewnić studentom właściwą opiekę merytoryczną.

W trosce o wysoką jakość kształcenia Instytut Historii aktywnie współuczestniczy w działaniach podejmowanych przez władze  Uniwersytetu i Wydziału. Ostatnio powołany został Instytutowy  Zespół ds. Jakości Kształcenia. Jego celem jest m.in. analiza programu nauczania w celu jego aktualizacji, proponowanie zmian w programie nauczania związanych z aktualnymi zadaniami uczelni, opiniowanie zmian w zakresie kształcenia i czuwanie nad wprowadzaniem nowych metod dydaktycznych. Nad jakością kształcenia stale czuwa też Rada Naukowa Instytutu oraz zastępca dyrektora ds. studenckich. Poza regulowanymi prawnie działaniami o charakterze formalnym (przedstawienie zasad zaliczenia przedmiotów, programu i harmonogramu czy ustalenie zasad sesji egzaminacyjne)  do ważnych działań zastępcy dyrektora należy wysłuchanie skarg i postulatów studentów oraz udział w procesie wychowawczym. Monitorowaniu jakości kształcenia mają pomóc systematyczne hospitacje zajęć dydaktycznych. Wnioski z nich wypływające są przedstawiane Kierownikom Zakładów oraz członkom Zespołu ds. jakości kształcenia.

Bardzo ważnym elementem systemu monitorowania procesu kształcenia w Instytucie Historii są regularnie przeprowadzane anonimowe ankiety studenckie przeprowadzane zgodnie z rozporządzeniami władz Uniwersytetu i zaleceniami władz Wydziału. W Instytucie Historii powołany jest koordynator ds. ankiet studenckich. Koordynator przedstawia wyniki ankiet Dyrekcji oraz Radzie Instytutu. Na podstawie jego pisemnego raportu Dyrekcja odbywa rozmowy z pracownikami, ze szczególnym uwzględnieniem osób, które uzyskały niską punktację. Wnioski płynące z analizy ankiet studenckich są brane pod uwagę przy ustalaniu obciążeń dydaktycznych na kolejny rok akademicki. 

Zobacz również